Articles & Interviews > Een lang gesprek met Paul Verhoeven

Source: Horrorcypher.nl
Go to source >>



Interview met Paul Verhoeven, 9 april 2002
Robbert Blokland

Zit u nog vaak in Nederland?
"Dat hangt er een beetje vanaf. Het afgelopen jaar wat vaker dan vroeger, omdat ik momenteel aan twee projecten werk met Gerard Soeteman, de schrijver van al mijn Hollandse films. Ik heb nu zeventien jaar in Amerika gezeten, allemaal Amerikaanse films gemaakt, maar twee jaar geleden heb ik besloten dat ik weer iets wilde maken dat Europees gericht was. Het is heel moeilijk dat vanuit Amerika op te zetten, omdat ze daar in het geheel niet geïnteresseerd zijn in Europese geschiedenis. Het is erg lastig om een Europees verhaal met Amerikaans geld gefinancierd te krijgen, dus moet je proberen in Europa medefinanciers te vinden, dan wordt het ook in Amerika eenvoudiger."

Waarom heeft u dan zo'n behoefte een Europees project te maken? Bevalt Amerika niet meer?
"Die behoefte lijkt me heel normaal als je 47 jaar in Europa geleefd hebt. Dat ik in Hollywood een paar succesvolle films gemaakt heeft, biedt me nu de mogelijkheid hier in Europa meer voor elkaar te krijgen. Ik heb nu in de meeste landen een naam opgebouwd die ik met mijn Nederlandse films nooit heb kunnen opbouwen, zo werkt dat nou eenmaal. Alle financiers in Europa weten nu wie ik ben; dat had ik als ik in Nederland was gebleven nooit bereikt. Een Nederlandse film komt nauwelijks de grens over, zélfs als hij Engels gesproken is: Europese landen kopen elkaars films niet, en willen elkaars films ook eigenlijk niet zien."

En die Europese financiers zijn nu wel te porren voor Paul Verhoeven?
"Het worden Amerikaanse projecten met gedeeltelijk Europees geld: als het Amerikaans is, zijn financiers sneller geneigd ergens geld in te steken, ook in Europa. Er zit sowieso al verschrikkelijk veel Europees geld in de Amerikaanse film: er wordt voortdurend door Europeanen geïnvesteerd in Amerikaanse films. Of ze dat nou doen in een echte studiofilm of in een film die alleen maar door een Amerikaanse studio wordt gedistribueerd, maakt ze niet zoveel uit. Het gaat mij er nu voornamelijk om dat de thematiek die ik wil behandelen een Europese achtergrond heeft. Ik heb me nooit op een internationaal niveau kunnen uitdrukken in het soort films dat ik in Nederland maakte. Ik ben naar Amerika gegaan omdat de politiek van de Nederlandse film mij tegenstond, met name het Productiefonds dat mij voortdurend in de wielen reed. Ik heb hen nu niet meer nodig om de films te maken die ik wil maken."

U gaat dus geen Nederlandse films meer maken?
"Ik wil Europese films maken: Engelstalig, met Amerikaanse acteurs, maar over Europese onderwerpen, over de Europese geschiedenis. Ik vind het niet meer dan normaal dat je die behoefte hebt als je 47 jaar in Europa hebt gewoond."

Maar die status van succesvolle regisseur heeft u toch al zeker tien jaar? Waarom dan juist nù terug naar Europa?
"Die behoefte om daar iets anders tegenover te stellen, films die ik echt wil maken, die is pas twee, drie jaar oud. Daarvoor kwam het niet eens bij me op, was ik nog veel te druk bezig mezelf te establishen in Amerika, dat kost wel tien, vijftien jaar. Terwijl je dat doet, en jezelf steeds zekerder voelt in Amerika, herwin je je vrijheid om te denken aan wat je zelf wilt maken. Je krijgt meer mogelijkheden, leert ook het Amerikaanse filmsysteem begrijpen, weet hoe je je in die kringen moet bewegen. Ik wil het liefst dingen doen die anders zijn… Hollow Man, Basic Instinct, Total Recall - van de zes films die ik in Amerika heb gemaakt, waren er drie volkomen mainstream natuurlijk. Showgirls is esoterisch, Starship Troopers had een duidelijke boodschap, maar alle andere zijn eigenlijk mainstream."

Ze dragen toch wel duidelijk uw stempel?
"Natuurlijk zijn het wel je eigen films, maar je doet natuurlijk toch iets anders dan je eigenlijk zou willen. Je hebt het over andere dingen dan de wezenlijke dingen waar je het eigenlijk over zou willen. Op dit moment ben ik bezig met twee dingen die ik écht wil maken: Azazel, naar het boek van de Russische detectiveschrijver Boris Akoenin dat speelt in 1876. In Nederland is het boek net uitgekomen onder de naam Fandorin. In Rusland is Akoenin echt een topschrijver, verkoopt vier miljoen boeken per jaar. Ik kreeg de tip van m'n dochter, die in Moskou studeerde en het in het Russische gelezen had. Ik had de naam onthouden, en zodra het boek in het Frans verscheen, heb ik het gekocht en gelezen. Ik was direct verkocht, heb de schrijver ge-emaild of ik de rechten kon verwerven. Het is de eerste uit een hele serie van acht, negen boeken: ik heb het eerste boek ge-optioned, en de mogelijkheid om de andere ook te bewerken als de eerste goed gaat. Niet dat ik er tien wil maken, na twee films ben je ook op zo'n serie uitgekeken, maar de eerste wil ik doen, absoluut."

Dat wordt dan dus een Amerikaanse film met een Europees verhaal…
"Daarin onderscheidt hij zich nu al van alle andere Amerikaanse detectives, volgens mij. Basic Instinct in 1876: een Russische detective in Sint-Petersburg. Maar wél met Amerikaanse acteurs, anders kan je het niet verkopen."

Heeft u al namen?
"Nee, hebben we nog niets aan gedaan. Het script is net af."

Waarom heeft u Gerard Soeteman er weer bij gehaald?
"De detective deed me ontzettend denken aan een volwassen Floris, en dus moest ik meteen aan Gerard denken. Als ìemand rond zo'n karakter een goed script zou kunnen schrijven, en als ìemand de Europese contouren vast kan houden in plaats van ze te veramerikaniseren, is hij het wel. Het mòest door een Europeaan geschreven worden; de hoofdzaken die de film onderscheiden van de Amerikaanse mainstream moesten wel behouden blijven. Bovendien is het boek nog niet in het Engels vertaald, en er is geen Amerikaanse schrijver te vinden die Frans of Duits kan lezen."

De filmrechten heeft u nu?
"Ja, ik heb de filmrechten nu. De Engelse vertaling komt pas volgend jaar mei uit, dus dan had ik nog minimaal twee jaar moeten wachten. Dat leek me totale onzin, Gerard kan het net zo goed, zo niet beter dan een Amerikaan, en dit is gewoon wat ik op dit moment wil maken. Je weet nooit hoe het gaat in het leven natuurlijk, maar dit wil ik nu maken. En Amerika gaat hopelijk deels of in het geheel financieren."

En u verkoopt het project met de naam 'Paul Verhoeven'?
"Het is niet mijn naam die verkoopt, meer mijn vakkennis. Ze schatten in 'dat kan hij maken' of 'dat kan hij niet maken'. Ik ben geen Alfred Hitchcock."

U heeft toch een reputatie?
"Ja, bij de studio's en bij de critici. Natuurlijk weet het publiek wel wie ik ben, maar Amerikanen komen echt niet kijken naar de nieuwe film van Paul Verhoeven; dat geldt alleen voor iemand als Spielberg, of vroeger Lubitsch of Hitchcock."

In Nederland komen mensen daar nog wel op af, 'de nieuwe Paul Verhoeven'…
"Ja, maar Nederland loopt in meer opzichten ver achter. In Nederland gaan mensen naar de nieuwe film van Tom Cruise, of de nieuwe film van Angelina Jolie, of de nieuwe film van Cameron Diaz. Regisseurs zijn in Amerika gedegradeerd."

Terug naar de jaren dertig, naar het studiosysteem?
"Nee! In het studiosysteem zijn mensen als Hitchcock, Lubitsch, Wilder er allemaal in geslaagd hun naam zo belangrijk te maken dat op alleen hun naam een film gefinancierd werd. Dat is niet meer het geval: je kan geen Amerikaanse film van allure maken als je niet de sterren hebt die daarbij horen. En Azazel wordt een relatief dure film: geen Hollow Man of Starship Troopers, maar het budget zal zeker rond de veertig miljoen dollar liggen."

U bent in Amerika géén goed verkopende regisseur?
"Er is op dit moment in Amerika één regisseur die zonder sterren een film kan maken, en dat is Steven Spielberg. Alle anderen, of het nou Oliver Stone is of Paul Verhoeven, hebben allemaal grote namen nodig om een groot project gefinancierd te krijgen."

U behoort toch in elk geval tot een goede subtop…
"Ja, maar als je geen grote namen hebt, komen films niet van de grond, zo simpel ligt het. Tenzij de studio de film wil vanwege de special effects, zoals Hollow Man. Daar zaten natuurlijk geen echte topsterren in: de special effects waren de ster. Met Kevin Bacon of Elisabeth Shue kan je geen film financieren. Basic Instinct was niet gemaakt als er geen Michael Douglas in gezeten had."

Wat is die reputatie die u heeft opgebouwd dan waard als het toch om de sterren gaat?
"Als ik eenmaal de sterren heb aangetrokken, kan ik alle films maken die ik wil." En die sterren willen Paul Verhoeven wel als regisseur… "Nee, die doen mee omdat ze het script leuk vinden en de rol leuk vinden. En dan denken ze, 'oh ja, de regisseur is ook okay'. Als je geluk hebt wel, anders niet."

Wat is het andere project?
"Het andere project heeft wel een Hollandse touch, dat is het boek Batavia's Graveyard van de Engelsman Mike Bash, over het VOC-schip. Daar ben ik nu ook met Gerard Soeteman aan bezig."

Dat project verkeert nu al zeker twintig jaar in development hell, toch?
"Ja - maar nu is er een boek. Het feit dat er een boek op tafel ligt, in het Engels, maakt het veel makkelijker om mensen te interesseren. Als je zegt 'we hebben in Holland zo'n leuk schip, laten we daar eens iets mee doen!', denkt iedereen in Amerika 'nou en? we hebben toch Mutiny on the Bounty?'. Er zijn wel eerder boeken over de Batavia geschreven, maar deze is net uit, heeft hele goede kritieken gekregen. De rechten zijn voor mij gekocht door het Engelse Film Four. Om deze twee projecten zit ik het laatste jaar zo vaak in Nederland. Azazel heeft Gerard inmiddels af, daarna gaat hij eerst voor Johan Nijenhuis Floris schrijven, en daarna gaat ie werken aan Batavia's Graveyard. Dit zijn de dingen die ik wil maken, maar niets is zeker bij film: het geld moet nog bij elkaar gesprokkeld worden, je moet de acteurs nog vinden die het willen doen… je weet pas zeker dat je film gemaakt hebt, op de dag dat hij in première gaat. Het script is echter het begin: er komen geen financiering of acteurs zonder een script. Met het script kan je de acteurs krijgen, met de acteurs kan je het geld krijgen, zo werkt het."

Daar bent u na vijftien jaar Amerika achter gekomen…
"Nee, want zo lagen de zaken helemaal niet toen ik in 1987 Robocop maakte. Zo is het nù in Amerika. Dat wil niet zeggen dat er geen uitzonderingen zijn, natuurlijk zijn die er, niets is absoluut, maar in grote lijnen werkt het zo. Dit is hoe de studio's denken. Met Azazel en Batavia's Graveyard moet hetzelfde gebeuren. Ook in Europa krijg je tegenwoordig geen geld meer als je niet kan laten zien wie de acteurs zijn, wie de sterren zijn. De Europeanen zijn al zoveel geld kwijt geraakt aan van die klungelprojecten, die trappen daar ook niet meer in."

Zijn projecten als Crusades of de biografieën van Jezus en Hitler daar ook op stukgelopen?
"Crusades is stukgelopen op het faillissement van Carolco. Daarna is het project bij Arnold terechtgekomen, en hij bezit het nog steeds."

Was de Gladiator-hype geen reden die film weer uit het stof te halen?
"Had gekund, maar is niet gebeurd. En ik heb er in principe ook niets meer mee te maken. Ik zat er toentertijd via Carolco aan verbonden, maar Arnold bezit nu de rechten en kan er mee doen en laten wat hij wil."

Zou u het wel willen doen?
"Mwah, ik hoor er nooit meer wat van. Ik weet niet of Arnold het wil maken, kan maken, of hij het met mij wil maken. Ik heb hem laatst weer gezien toen we samen de dvd van Total Recall hebben ingesproken, maar we hebben het er niet direct over gehad. Ik weet alleen dat Ridley Scott een àndere Crusades wil gaan maken."

Het 'I am Legend'-project?
"Dat weet ik niet. Hij heeft zojuist een nieuw, Crusades-achtig script laten schrijven, heb ik gehoord. Maar meer weet ik er ook niet van." Dat is weer iets anders dan 'Alexander'?
"Er zijn op dit moment twintig, dertig mensen die Alexander willen doen."

U ook?
"Ja. Maar ik wil alleen maar de Alexander van Couperus doen. Het enige goede boek dat ooit over Alexander is geschreven is Iskander van Louis Couperus."

Daar bent u ook serieus mee bezig?
"Ik ben het nu serieus aan het herlezen, of er een film in zit. Het is één van mijn all time favoriete boeken, echt fantastisch. Het is niet alleen maar vechten en slaan, maar het gaat echt over ménsen."

Worden mensen dan belangrijker voor u in uw films?
"Nou ja, belangrijker… bij Alexander natuurlijk wel. Bij Fandorin is het natuurlijk meer het thrilleraspect, en het period-aspect. Een thriller heeft natuurlijk hele andere sterktes dan een epische film over Alexander. Couperus heeft echt geprobeerd te begrijpen wat Alexander bezielde, en wat zijn psychologische verhouding was met de moeder van Darius, dat is de hoofdlijn van Couperus. Dan gaat het wezenlijk om mensen, dan staan de gevechten en de veldslagen in dienst van die mensen. Bij Fandorin gaat het natuurlijk om plotting, gevaren, dreiging, spanning."

U heeft de behoefte een Couperus-film te maken…
"Ik vind het een prachtig boek, ja."

Maar u heeft toch, zeker in Amerika, geen films over ménsen gemaakt?
"Basic Instinct gaat toch wel over mensen?"

U had geen behoefte aan films over mensen?
"Die gelegenheid had ik niet!"

En nu weer wel?
"Fandorin ligt ertussen, het zijn wel leuke karakters allemaal! Maar het is in hoofdmoot een detective, een avonturenverhaal. Kuifje, Sherlock Holmes, Floris en Indiana Jones ineen."

Maar u heeft nu de behoefte om films over mensen te maken?
"Nee, niet alleen! Fandorin gaat niet alleen over mensen. Batavia's Graveyard gaat wel echt over de mensen."

Geen 'Perfect Storm' in 1700 dus?
"Dan meer Lord of the Flies in 1628. Als je het zo wilt simplificeren."

Hoe gaat het met Hitler?
"Daar werk ik op dit moment niet meer aan."

Want? Dat was toch altijd een grote wens?
"Ja… misschien ben ik daar nog niet aan toe."

Het moet ooit uw 'Schindler's List' worden?
"Ik moet nog een goede manier vinden om het te doen, denk ik. Om het leven van Hitler te verfilmen heb je zeker acht uur nodig, en je moet een goede invalshoek hebben, en die heb ik nog niet gevonden."

U bent nu 63… heeft u in uw ogen uw Meesterwerk al gemaakt?
"Ik geloof niet dat je in meesterwerken moet denken. Dat lijkt me eigenlijk voor de creativiteit dodelijk, als je denkt 'ik ga nu een meesterwerk maken!'. Ik denk dat je gewoon moet doen wat je leuk vindt. De geschiedenis schrijft meesterwerken, niet het moment zelf. In het moment zelf stappend weet niemand wat."

Maar zo kunt u toch ook met terugwerkende kracht een film als een Meesterwerk bestempelen?
"Dat zou ik kunnen zeggen, ja. Maar waarom zou ik dat zeggen? Waarom zou ik de moeite doen dat uit te zoeken? Dat is voor journalisten leuk, niet voor de maker! Een beetje een onzinvraag - wat maakt het nou uit wat ik denk? Ik ga toch niet over m'n eigen werk nadenken? Ik kijk nooit terug op mijn films, ik kijk liever naar de vòlgende film die ik ga maken."

Trekt u zich nog iets aan van recensenten eigenlijk?
"Je trekt je altijd wat aan van recensenten, daar kan je niet onderuit. Tenzij je ze niet leest; er zijn regisseurs die ze niet lezen, die er niets over willen horen. Ik heb het altijd wel gelezen. En natùùrlijk is het irritant en pijnlijk als ze je de grond in schrijven. Soms is het waar misschien, en dat is dan nog veel erger, als ze gelijk hebben. Recensenten kunnen je wel over duwen, voor een tijdje, door hun kritieken, en kunnen je wel schokken, en aan jezelf doen twijfelen. Als 99 procent van de critici hetzelfde schrijft zeker, daar zijn ze best toe in staat. Het zou ook 'hubris' zijn als je je als kunstenaar niets van kritieken aan zou trekken. Maar ze zijn niet dodelijk: je krabbelt er na verloop van tijd altijd wel weer bovenuit. Of ze hebben het niet goed gezien, of het wàs gewoon niet zo goed, maar in beide gevallen belet het je zeker niet weer een nieuwe film te gaan maken.
Starship Troopers, mooi voorbeeld, het meest politieke statement dat ik ooit heb gemaakt. De critici hebben de film vijf jaar geleden collectief de grond in geboord. Iedereen riep dat ik een nazi was, dat ik met Leni Riefenstahl dweepte. Dat beeld is nu totaal veranderd: nu ziet iedereen dat de film over Amerika gaat. De hele situatie in Afghanistan is bijna een kopie van Starship Troopers: de hele gung ho-mentality van alles bombarderen en alle Taliban-strijders uit de grotten blazen, dat zit allemaal in Starship Troopers. De hele corrumperende atmosfeer van propaganda, die ooit is uitgevonden door Goebbels, is natuurlijk ook in Amerika schering en inslag. Ontzettend interessant om te zien hoe een heel volk zo door de media met propaganda wordt bestookt."

Wilt u doelbewust schokken met de extreme excessen in uw films?
"Ik hou ervan dingen te laten zien zoals ze zijn. Ik ga niets uit de weg."

U doet het erom…
"Het is geen drijfveer. Of het is wel een drijfveer, als een film niet wordt of zich niet ontwikkelt zoals ik het zou willen. Bij Hollow Man was ik graag de diepte in gegaan, had ik het karakter van Sebastian graag verder psychologisch willen uitdiepen, maar dat stond het verhaal niet toe. Als het dan toch een mainstream slasher moet worden, sla ik het liefst zo hard mogelijk toe; ik moet er zelf toch ook lol aan beleven?"

In 'Turks Fruit' liet u Rutger Hauer ook al vrij pontificaal op een spiegel kotsen…
"Dat stond in het boek van Jan Wolkers! Wolkers heeft ook nooit geschroomd om van zijn hart een moordkuil te maken! Die durft ook de harde realiteit te laten zien."

Ziet u zichzelf als fantastische filmmaker?
"Je bedoelt nu 'fantasy-films'? Nee. Maar ik heb er wel veel gemaakt, ja."

Niet bewust dus?
"Nee, geheel onbewust eigenlijk. Het is toevallig die kant op gerold. Ik ben ermee Amerika binnen gekomen en ben er eigenlijk nooit meer los van geraakt. Dat sf-stramien is aan me blijven hangen. Met Basic Instinct en Showgirls heb ik geprobeerd dat stigma te doorbreken; met de eerste is dat goed gelukt, met de tweede aanzienlijk minder. Maar het materiaal dat na Robocop naar me toe kwam was gewoon allemaal sciencefiction- en actie-georiënteerd, en het is vrijwel onmogelijk daar uit te breken. Je bent getypecast, net als acteurs."

Het is toeval geweest dat Paul Verhoeven vier ijzersterke sf-films heeft gemaakt?
"Ja, want ik bén helemaal geen sciencefictionfan! Ik vind sciencefiction eigenlijk te vreselijk voor woorden! Het script voor Robocop had ik al in de prullenbak gegooid; mijn vrouw zei echter dat ik er nog eens naar moest kijken. Pas toen ik er elementen in herkende die me herinnerden aan Tom Poes in het land van de Blikken Mannen, één van mijn favoriete stripboeken, zag ik de lol van de film in."

Maar als u geen sf wilt maken, dan verzét u zich er toch tegen? Dan zegt u toch: ik mààk geen 'Total Recall'? Ik mààk geen 'Hollow Man'?
"De andere dingen die ik kreeg waren nog veel erger! Ook al was het sciencefiction, Total Recall was een beter script dan alle andere rotzooi die ik voorgeschoteld kreeg. Drie Amerikaanse film sta ik nog steeds achter: Robocop, Basic Instinct en Starship Troopers. De rest is beduidend minder goed."

'Showgirls'? Achteraf bezien?
"Toch niet zo goed, nee. Niet zo'n goed verhaal. Wél goed verfilmd!"

Toch alleen voor de shock gemaakt?
"Nee… ik dacht gewoon dat het verhaal beter zou zijn, beter zou werken, maar het verhaal bleek toch te clichématig, te simplistisch, te doorzichtig."

Merkte u tijdens het filmen pas…
"Nee, als ik er op terugkijk, nu. Maar ik kijk nog steeds met plezier naar de film, ik vind het verhaal echt uitstekend verfilmd."

Toen de film net af was, klom u voor de film op de barricaden…
"Allicht, toen zàg ik het ook zo! Achteraf gezien had het een Hitchcock-achtig murdermystery moeten worden, een murdermystery in Vegas. Ik had al die naaktheid en die brutaliteit en die valsheid en dat seks-als-wapen-idee beter in moeten pakken. De statement van de film is in deze vorm helemaal niet overgekomen."

Statement?
"Ja: het is decenter je lichaam te verkopen in Vegas dan je hersens aan bijvoorbeeld de tabakindustrie. Daardoor sterven er elk jaar miljoenen mensen, en de critici klagen over een paar tieten! Maar ik had me veel beter tegen mezelf moeten beschermen. Als ik de boodschap had ingepakt in een murdermystery dat zich afspeelt in een sleazy stripclub, had het veel beter gewerkt. Hàd ik kunnen doen. Had ik mòeten doen. Achteraf. Had een veel interessantere film opgeleverd."

Gebeurt het vaker dat u achteraf denkt 'ik had die film beter anders kunnen maken'?
"Nee, echt alleen bij Showgirls. En als je aan mijn Hollandse films denkt: Keetje Tippel."

'Wat zien ik'?
"Nee, die niet. Dat waren allemaal korte verhalen, dat hele idee was al bij voorbaat ontzettend moeilijk te verfilmen. Van die anekdotische, drie pagina-tellende verhaaltjes zonder dramatische structuur, dat was een heksentour! Voor het minimale gegeven is dat buitengewoon goed geslaagd, vind ik nog steeds. Op die film heb ik echt absoluut niets aan te merken. Keetje Tippel vind ik gewoon niet goed, dat had ik veel beter kunnen maken. Ik zou nu ook weten wat ik anders had moeten doen: het verhaal anders construeren, het karakter anders construeren, het meisje meer uitdiepen, een heleboel dingen! Ik geloof dat Keetje Tippel veel te veel overschaduwd werd door het succes van de seksualiteit van Turks Fruit. Ik kon daar op dat moment niet los van komen; pas bij Soldaat van Oranje lukte dat me. Keetje Tippel is een beetje gemiste kans, vind ik. Er zaten hele andere, interessantere, diepere dingen in, waar ik op dat moment eigenlijk nog te jong voor was. Ik was in die tijd veel te bezeten van seks, daarom zijn die motieven absoluut niet goed uit de verf gekomen."

'Hollow Man'?
"Nee; ik denk echt niet dat ik dat beter had kunnen doen. Dat verhaal had ik ook niet anders kunnen doen. We waren ook gedoemd om in het laboratorium te blijven: als we naar buiten waren gegaan, hadden we plagiaat gepleegd op de literaire nalatenschap van H.G. Wells. Dat kon niet, dat mòcht niet! Het was toch eigenlijk hetzelfde verhaal: als hij ook maar één stap naar buiten had gedaan, stond er een legertje advocaten klaar om ons te nailen."

Waarom heeft u dat toen niet verteld dan toen iedereen over dat slappe einde heen viel?
"Nee, dat dòe je toch niet? Je gaat je eigen film bij een première toch niet afvallen?"

Dat mocht niet van Columbia?
"Had best gemogen! Maar dat dòe je toch gewoon niet? Je ròept dan niet dat je beperkingen had, en waarom je die beperkingen had. Je ròept dan niet dat je de film liever anders had willen maken, dat je het einde beter had kunnen maken als dit of dat. Dat is niet fair bij de promotie van een film, vind ik. Er is honderd miljoen dollar in zo'n film gestoken, dan ga je niet tegen het publiek roepen 'sorry van dat einde, jongens, ik had het veel beter willen doen'."

Na twee jaar mag dat wel?
"Achteraf is dat okay! Die film is nu klaar, het geld is ermee verdiend, dat is nu okay. Maar op zo'n moment kan je dat gewoon niet doen, dat is niet fair. Zoals Joe Eszterhas bij de première van Showgirls zei 'het valt allemaal erg tegen want Elizabeth Berkley is niet goed in deze rol', terwijl hij van tevoren continu riep wat een fantastische film het werd: dàt vind ik absolute mafkezerij. Dat vind ik leugenachtig ook; je moet als kapitein met je schip ten onder durven gaan, je moet je schip niet verlaten. Daarom heb ik dat jaar ook mijn Razzies opgehaald: je moet je op zo'n moment niet laten kennen. Zeven keer mocht ik naar voren komen, ik heb ze allemaal in ontvangst genomen: film, regie, actrice, scenario, weet ik al niet wat! Je moet de consequenties dragen van de vrijheid die je genomen hebt om die bepaalde beslissingen te nemen. Je moet je authenticiteit niet op het spel zetten door te zeggen 'ja, maar dat bedoelde ik achteraf toch niet zo'. Je moet zeggen 'dat bedoelde ik wél!', of in elk geval toegeven dat jìj die keuze hebt gemaakt, en dat jij dààrom die film wilt verdedigen." U doet zondag mee aan het symposium over fantastische films in Nederland. Heeft u een theorie waarom er in Nederland geen

fantastische films gemaakt kunnen worden?
"Omdat het in Nederland überhaupt onmogelijk is om als normaal mens behoorlijk een film te maken. Dat is volgens mij het enige juiste antwoord. Wat voor goede films worden er hier nou gemaakt eigenlijk?"

Ehm…'Karakter'?
"Eén goede film in twintig jaar tijd! We hebben er hier in Nederland ook het geld helemaal niet voor. Het probleem is dat je je als Nederlander het best uitdrukt in het Nederlands: met Nederlandse acteurs met al hun Nederlandse gewoontes. En die films kunnen gewoon niet duur zijn door het kleine taalgebied; die komen anders nooit uit hun geld. Dus zit je met een blokkade, een doodlopende steeg, een vicieuze cirkel. Als je films groter wilt maken, moet je in het Engels gaan werken. Dan kan je echter geen Nederlandse acteurs meer gebruiken, dus dan is het geen Nederlandse film meer. Nederlandse acteurs zijn even goed als welke Amerikaanse acteur ook, maar met een accent verkopen ze niet. Amerikanen willen niet kijken naar Nederlandse met een accent, daar zijn ze volstrekt allergisch voor. Dat heb ik met Flesh + Blood wel gemerkt."

Bent u nog creative supervisor bij 'Soldaat van Oranje 2'?
"Nee, ben ik niet, nee. Als Rob hulp nodig heeft, kan hij me altijd bellen, dat wel."

Heeft u een mening over dat project?
"Nee, want ik heb het script nog niet gelezen. Jean van de Velde is nog aan het schrijven, begreep ik. Ik weet ook niet of het verstandig is; sequels zijn altijd lastig. Ik heb zelf altijd geweigerd sequels te doen, hoe vaak ik ook gevraagd ben. Dat begon al met Wat zien ik 2: Haar van Boven, die Rob Houwer na het succes van deel 1 heel graag wilde maken. Toen ik voor Turks Fruit tekende, moest ik ook toezeggen een eventueel vervolg op Wat zien ik? te regisseren. Na het succes van Turks Fruit was Rob gelukkig uitgekeken op dat idee en hebben we die verplichting 'ingeruild' voor Keetje Tippel. Godzijdank, want ik betwijfel of Haar van Boven ooit wat had kunnen worden. Na Turks Fruit was er trouwens heel lang sprake van om bij wijze van 'vervolg' De Walgvogel te gaan verfilmen. Soldaat van Oranje 2, Robocop 2, Robocop 3, Robocop 4, Total Recall 2, Basic Instinct 2…"

'Showgirls 2'?
"Showgirls 2! Geloof me, er is sprake van geweest! Heet Bimbo's… Joe en ik hebben het er serieus over gehad. Toen het zo slecht ging met die film, hebben we voor de lol een opzetje voor een vervolg geschreven. Joe kwam met de titel Bimbo's: Nomi goes Hollywood. Maar niemand wilde het maken…"

Heeft u nog iets met de remake van Floris te maken?
"Nee, helemaal niet, nee."

Heeft u daar een mening over?
"Nee, ook niet eigenlijk. Wat Gerard me verteld heeft, lijkt het me heel leuk!"

Dat is toch heiligschennis…remakes werken toch niet?
"Het wordt de zoon van Floris hè! Maar ik heb er nog geen oordeel over. Ik ben er wél heel nieuwsgierig naar."

Wat nou als ze u in Amerika opeens met een geweldig sf-script aanbieden?
"Tuurlijk, dan doe ik het, direct! Als ik denk 'het is sciencefiction, helaas, maar wàt een fantastisch verhaal!', dan gooi ik alles wat ik nu in Europa in de steigers heb staan linea recta overboord. Je moet open staan voor het onbekende, nietwaar? Je moet je in het leven nooit laten leiden door wat je je hebt voorgenomen."

Engelse vertaling van het interview op de site Aint it Cool News.

Robbert Blokland.



Note from the webmaster: absolutely no copyright infringement is intended. The source of the article is mentioned and linked. I just copy the text in case it gets removed from the original location. Please read the copyrights/disclaimer.